Quy chuẩn khí thải mới, thị trường carbon và yêu cầu từ khách hàng xuất khẩu đang khiến nhiều nhà máy phân vân nên thay lò hơi, đổi nhiên liệu hay chờ thêm. Xu hướng lò hơi công nghiệp trong tương lai xoay quanh ba việc: dùng nhiên liệu ít phát thải hơn, đốt hiệu quả hơn để tốn ít nhiên liệu hơn, và đo được, báo cáo được lượng khí thải. Bài viết tổng hợp 7 xu hướng chính, các mốc pháp lý tại Việt Nam và cách xác định việc nhà máy của bạn nên làm trước.
1. Vì sao lò hơi công nghiệp buộc phải thay đổi?
Lò hơi công nghiệp đang chịu ba sức ép cùng lúc: quy chuẩn khí thải chặt hơn, nghĩa vụ kiểm kê và giảm phát thải khí nhà kính, và chi phí nhiên liệu. Cả ba đều nằm trong lộ trình hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 mà Việt Nam đặt ra tại Quyết định 896/QĐ-TTg ngày 26/7/2022.
Điều này không có nghĩa mọi nhà máy phải thay lò ngay. Nó có nghĩa là quyết định đầu tư lò hơi, nồi hơi công nghiệp hôm nay cần tính tới các yêu cầu sẽ có hiệu lực trong 5 đến 10 năm tới.
1.1. Các mốc pháp lý nhà máy cần biết đến 2050
Bảng dưới tổng hợp những văn bản và sự kiện ảnh hưởng trực tiếp tới tương lai lò hơi công nghiệp tại Việt Nam.
| Mốc | Văn bản, sự kiện | Điểm cần lưu ý |
| 26/7/2022 | Quyết định 896/QĐ-TTg, Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu đến năm 2050 | Mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 |
| 01/10/2024 | Quyết định 13/2024/QĐ-TTg, danh mục cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính | Cơ sở có tên trong danh mục phải kiểm kê định kỳ |
| 01/7/2025 | QCVN 19:2024/BTNMT, ban hành kèm Thông tư 45/2024/TT-BTNMT | Quy chuẩn khí thải công nghiệp mới, thay QCVN 19:2009 và QCVN 20:2009 |
| 01/8/2025 | Nghị định 119/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 06/2022/NĐ-CP | Phân bổ hạn ngạch phát thải theo các giai đoạn đến năm 2030 |
| 01/01/2026 | Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả sửa đổi (Luật 77/2025/QH15) | Siết quản lý cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm |
| 01/01/2026 | Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU vào giai đoạn chính thức | Hàng thép, xi măng, phân bón vào EU phải trả chi phí carbon |
| 2029 | Thị trường carbon trong nước vận hành chính thức | Hạn ngạch, tín chỉ carbon có giá trị giao dịch |
| 01/01/2032 | Hết thời gian chuyển tiếp của QCVN 19:2024/BTNMT | Cơ sở đang hoạt động phải đáp ứng quy chuẩn mới |
Với nhà máy đang vận hành, hai mốc cần chú ý nhất là năm 2029 và ngày 01/01/2032. QCVN 19:2024/BTNMT áp dụng từ 01/7/2025 với dự án mới. Cơ sở đang hoạt động được tiếp tục áp dụng quy chuẩn cũ theo loại hình sản xuất đến hết 31/12/2031, sau đó phải đáp ứng quy chuẩn mới. Địa phương có thể yêu cầu áp dụng sớm hơn.
Phạm vi kiểm kê khí nhà kính cũng đang mở rộng. Danh mục theo Quyết định 13/2024/QĐ-TTg có 2.166 cơ sở, và cơ quan quản lý đang đề xuất bổ sung thêm 1.237 cơ sở trong lần cập nhật năm 2026.
1.2. Áp lực từ khách hàng xuất khẩu và chi phí nhiên liệu
Áp lực giảm phát thải không chỉ đến từ quy định trong nước. Từ 01/01/2026, CBAM của EU bước vào giai đoạn chính thức: nhà nhập khẩu thép, xi măng, phân bón và một số nhóm hàng khác phải mua chứng chỉ cho lượng phát thải gắn với hàng hoá.
Phần lớn nhà máy dùng lò hơi tại Việt Nam, như thực phẩm, dệt nhuộm, gỗ, giấy, chưa nằm trong nhóm hàng chịu CBAM. Tuy vậy, nhiều nhãn hàng và tập đoàn mẹ đã yêu cầu nhà cung cấp báo cáo số liệu phát thải 【Kinh doanh bổ sung ví dụ thật từ khách hàng Betech nếu có, không thì giữ nguyên câu】. Lò hơi thường là nguồn phát thải trực tiếp lớn trong nhà máy, nên đây là hạng mục được hỏi đến đầu tiên.
Chi phí nhiên liệu là áp lực thứ hai. Giá than, dầu, khí biến động theo thị trường thế giới, khiến chi phí sản xuất hơi khó dự báo. Doanh nghiệp vì vậy ưu tiên lò đốt được nhiều loại nhiên liệu và đốt hiệu quả hơn.
2. 7 xu hướng lò hơi công nghiệp trong tương lai
Bảy xu hướng dưới đây được xếp theo mức độ áp dụng được ở Việt Nam, từ đang diễn ra phổ biến đến còn ở giai đoạn thử nghiệm. Mỗi xu hướng gồm: nội dung chính, nhà máy phù hợp và điểm cần lưu ý.
| Xu hướng | Mức độ áp dụng tại Việt Nam |
| 1. Sinh khối và đa nhiên liệu | Đang diễn ra phổ biến |
| 2. Tận dụng nhiệt thải | Làm được ngay, kể cả trên lò cũ |
| 3. Lò hơi điện, bơm nhiệt | Bắt đầu xuất hiện, phụ thuộc giá điện |
| 4. Khí thải sạch, quan trắc tự động | Bắt buộc theo quy chuẩn |
| 5. Tự động hoá, giám sát từ xa | Đang phổ biến dần |
| 6. Mua hơi thay vì đầu tư lò | Đã có, hợp với một số nhà máy |
| 7. Hydrogen, lưu trữ nhiệt | Còn ở giai đoạn đầu |
2.1. Xu hướng 1: Chuyển từ than, dầu sang sinh khối và đa nhiên liệu
Chuyển sang nhiên liệu sinh khối là xu hướng dễ thấy nhất ở các nhà máy có lò hơi tại Việt Nam. Trấu, dăm gỗ, vỏ cây, viên nén gỗ là phụ phẩm nông lâm nghiệp sẵn có, giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào than và dầu.
Đi cùng xu hướng này là lò hơi đa nhiên liệu, có buồng đốt thiết kế cho nhiều loại nhiên liệu để chủ động đổi khi giá hoặc nguồn cung thay đổi. Lò hơi tầng sôi và lò hơi ghi xích là hai dòng thường được chọn cho nhu cầu này
Hợp với: nhà máy gần nguồn sinh khối, có mặt bằng làm kho nhiên liệu và nhu cầu hơi ổn định.
Lưu ý: sinh khối có độ ẩm, kích thước và tạp chất không đồng đều, nên cần kho chứa và hệ cấp liệu phù hợp. Khói đốt sinh khối vẫn phải xử lý bụi và NOx để đạt quy chuẩn. Khi kiểm kê khí nhà kính, doanh nghiệp nên tính phát thải theo hướng dẫn hiện hành thay vì mặc định sinh khối không phát thải.
>> Xem thêm: lò hơi biomass, lò hơi đốt củi, vỏ cây, lò hơi đốt viên nén gỗ, so sánh nhiên liệu đốt lò hơi.
2.2. Xu hướng 2: Tận dụng nhiệt thải, nâng hiệu suất lò hơi
Cách giảm chi phí và phát thải nhanh nhất thường là đốt ít nhiên liệu hơn cho cùng một lượng hơi. Phần lớn biện pháp nâng hiệu suất lò hơi làm được trên lò đang chạy, không cần thay lò.
Khói thải ra ống khói vẫn còn nhiều nhiệt. Theo Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (US DOE), bộ hâm nước (economizer) thường giúp giảm 5% đến 10% nhiên liệu. Tài liệu này cũng nêu quy tắc kinh nghiệm: hiệu suất lò tăng khoảng 1% khi nhiệt độ khói thải giảm khoảng 22 °C (40 °F). Đây là số liệu chung cho lò hơi, không phải cam kết cho một thiết bị cụ thể.
Các biện pháp khác thường đi cùng:
- Bộ sấy không khí: dùng nhiệt khói để làm nóng gió cấp vào buồng đốt.
- Thu hồi nước ngưng: đưa nước ngưng còn nóng về bồn cấp, giảm nhiên liệu và nước xử lý.
- Kiểm soát xả đáy: xả đúng lượng cần thiết, tránh mất nhiệt.
- Tối ưu tỷ lệ gió và nhiên liệu: hạn chế gió thừa làm tăng tổn thất qua khói.
- Xử lý nước cấp: giảm cáu cặn, giữ khả năng truyền nhiệt của bề mặt ống.
Luật 77/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/01/2026 yêu cầu cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm áp dụng hệ thống quản lý năng lượng. Với các cơ sở này, nâng hiệu suất lò hơi vừa là cách tiết kiệm vừa là việc cần làm để tuân thủ.
>> Xem thêm: bộ tiết kiệm hơi, các giải pháp tiết kiệm nhiên liệu lò hơi, xử lý nước lò hơi, cáu cặn lò hơi.
2.3. Xu hướng 3: Điện hoá nhiệt bằng lò hơi điện và bơm nhiệt
Với nhu cầu nhiệt ở nhiệt độ thấp và vừa, nhiều nước đang thay lò đốt nhiên liệu bằng lò hơi điện hoặc bơm nhiệt công nghiệp. Lý do là phần lớn nhiệt trong nhiều ngành sản xuất không cần nhiệt độ quá cao.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), ở các ngành ít thâm dụng năng lượng như chế biến thực phẩm, dệt, chế tạo máy, khoảng 75% nhu cầu nhiệt nằm dưới 200 °C. Bơm nhiệt công nghiệp cỡ lớn hiện cấp được nhiệt tới khoảng 150 °C. Lò hơi điện tạo được hơi tới khoảng 350 °C, áp suất khoảng 70 bar.
Điểm cần cân nhắc là chi phí vận hành. IEA tính rằng chạy riêng lò hơi điện ở Mỹ đắt gấp khoảng 4 lần lò hơi đốt khí, ở Trung Quốc gấp khoảng 2 lần. Hệ lai, dùng điện khi giá thấp và nhiên liệu khi giá điện cao, có thể cho chi phí tốt hơn. Các con số này không áp thẳng cho Việt Nam được, vì giá điện và cơ cấu nguồn điện mỗi nước khác nhau.
2.4. Xu hướng 4: Khí thải sạch hơn và quan trắc tự động
Quy chuẩn mới khiến hệ xử lý khí thải trở thành một phần của thiết kế lò hơi ngay từ đầu, thay vì hạng mục lắp thêm sau. QCVN 19:2024/BTNMT chia giới hạn khí thải theo cột A, B, C, tương ứng vùng bảo vệ nghiêm ngặt, vùng hạn chế phát thải và các khu vực còn lại. Cùng một lò hơi, đặt ở vùng khác nhau sẽ phải đáp ứng mức giới hạn khác nhau.
Với lò hơi, các thông số được quan tâm nhiều nhất là bụi, SO₂, NOx và CO. Cấu hình xử lý phổ biến gồm cyclone đa cấp để lọc thô, sau đó là bộ lọc túi vải hoặc lọc bụi tĩnh điện. Lò đốt nhiên liệu nhiều lưu huỳnh như than cần thêm thiết bị xử lý SO₂.
Song song, số liệu khí thải ngày càng cần đo liên tục và truyền về cơ quan quản lý với cơ sở thuộc diện bắt buộc quan trắc tự động 【Pháp chế xác nhận điều kiện bắt buộc quan trắc tự động liên tục áp dụng cho lò hơi】. Doanh nghiệp vì vậy cần hệ xử lý chạy ổn định mỗi ngày, không chỉ đạt chuẩn vào ngày lấy mẫu.
>> Xem thêm: hệ thống xử lý khí thải lò hơi công nghiệp, thi công ống khói lò hơi.
2.5. Xu hướng 5: Tự động hoá, giám sát từ xa và bảo trì dự đoán
Lò hơi đang chuyển từ vận hành theo kinh nghiệm sang vận hành theo dữ liệu. Hệ điều khiển tự động giữ ổn định áp suất, mức nước và lượng oxy dư trong khói, giúp lò cháy đều hơn khi tải thay đổi.
Cảm biến kết nối Internet cho phép kỹ sư theo dõi lò qua máy tính hoặc điện thoại, nhận cảnh báo khi thông số bất thường. Dữ liệu tích luỹ theo thời gian giúp lên lịch bảo trì theo tình trạng thiết bị, thay vì đợi hỏng mới sửa. Đây cũng là nền tảng để doanh nghiệp có số liệu tiêu thụ nhiên liệu và phát thải phục vụ báo cáo năng lượng, kiểm kê khí nhà kính.
Phù hợp với: nhà máy có nhiều lò, chạy nhiều ca, hoặc cần số liệu cho báo cáo năng lượng và phát thải.
>> Xem thêm: dịch vụ bảo dưỡng, bảo trì lò hơi.
2.6. Xu hướng 6: Mua hơi thay vì đầu tư lò
Thay vì tự bỏ vốn mua lò, một số nhà máy chọn mua hơi theo sản lượng từ đơn vị chuyên đầu tư và vận hành lò hơi. Đơn vị cung cấp lo thiết bị, nhiên liệu, đội vận hành, kiểm định an toàn và xử lý khí thải. Nhà máy trả tiền theo lượng hơi thực nhận, đo bằng đồng hồ lưu lượng tại điểm giao nhận.
Mô hình này phù hợp với xu hướng doanh nghiệp tập trung vốn và nhân lực vào sản xuất chính. Nó cũng giúp nhà máy chuyển sang nhiên liệu mới mà không phải tự đầu tư lò mới.
Phù hợp với: nhà máy mới xây, nhà máy thiếu đội vận hành có chứng chỉ, nhà máy có nhu cầu hơi tăng theo mùa vụ.
Lưu ý: hợp đồng thường kéo dài nhiều năm, nên cần làm rõ đơn giá hơi, cách điều chỉnh giá, sản lượng cam kết và trách nhiệm khi khí thải không đạt.
Betech đang triển khai cả ba hình thức: bán hơi, thuê lò hơi và thuê vận hành. Chi tiết tại dịch vụ bán hơi, bán nhiệt, cho thuê lò hơi công nghiệp.
2.7. Xu hướng 7: Nhiên liệu mới như hydrogen và lưu trữ nhiệt
Hydrogen, khí sinh học và lưu trữ nhiệt đang được thử nghiệm trên thế giới, nhưng còn ở giai đoạn đầu với phần lớn nhà máy Việt Nam 【Kỹ thuật duyệt nhận định】. Theo IEA, hệ lưu trữ nhiệt có thể trữ nhiệt ở mức tới khoảng 1.000 °C, với chi phí khoảng 15 đến 20 USD cho mỗi kWh. Công nghệ này cho phép tích nhiệt khi giá điện thấp và cấp lại cho sản xuất khi cần.
Với hydrogen, chi phí và hạ tầng cung cấp là rào cản lớn nhất. Khi đầu tư lò mới, doanh nghiệp không nhất thiết chạy theo công nghệ này ngay. Cách thực tế hơn là hỏi nhà cung cấp về khả năng chuyển đổi nhiên liệu của buồng đốt trong vòng đời lò.
Nguồn tham khảo mục 2.7: IEA (2025) Renewables for Industry. Paris: IEA. Xem tại: https://www.iea.org/reports/renewables-for-industry
3. Xu hướng nào phù hợp với nhà máy của bạn?
Không có xu hướng đúng cho mọi nhà máy. Lựa chọn phụ thuộc vào nhiệt độ và áp suất hơi cần dùng, công suất, nguồn nhiên liệu tại chỗ và yêu cầu từ khách hàng. Bảng dưới gợi ý thứ tự ưu tiên cho năm tình huống thường gặp.
| Tình huống nhà máy | Nên ưu tiên | Nên cân nhắc |
| Cần hơi áp cao, công suất lớn, gần nguồn sinh khối | Sinh khối, đa nhiên liệu; xử lý khí thải | Tự động hoá, giám sát từ xa |
| Cần nhiệt thấp (nước nóng, sấy, thanh trùng), có điện mặt trời | Tận dụng nhiệt thải | Bơm nhiệt, hệ lai |
| Lò cũ đốt than, dầu còn chạy tốt, chưa có vốn thay | Nâng hiệu suất, nâng cấp xử lý khí thải | Lộ trình đổi nhiên liệu trước 2032 |
| Xuất khẩu, khách hàng yêu cầu số liệu phát thải | Đo đếm nhiên liệu, phát thải; giảm nhiên liệu hoá thạch | Sinh khối, điện hoá |
| Nhà máy mới, không muốn đầu tư lò | Mua hơi | Thuê lò hơi |
Gợi ý chọn dòng lò theo nhu cầu:
- Lò hơi tầng sôi: công suất lớn, nhiên liệu đa dạng.
- Lò hơi ghi xích: công suất vừa, đốt than hoặc sinh khối.
- Lò hơi ghi tĩnh: công suất nhỏ, vận hành đơn giản.
- Lò dầu tải nhiệt: cần nhiệt độ cao ở áp suất thấp.
4. Nhà máy đang dùng lò hơi cũ nên làm gì trước?
Nhà máy đang dùng lò hơi cũ nên bắt đầu bằng việc đo hiện trạng, sau đó mới quyết định cải tạo hay thay lò. Đi theo thứ tự này giúp tránh đầu tư sai và vẫn kịp các mốc pháp lý.
4.1. Lộ trình 3 bước: đo, cải tạo, chuyển đổi
- Đo hiện trạng: hiệu suất lò, lượng nhiên liệu tiêu thụ cho mỗi tấn hơi, kết quả quan trắc khí thải so với cột áp dụng của QCVN 19:2024/BTNMT, tình trạng thiết bị.
- Cải tạo nhanh: lắp bộ hâm nước, thu hồi nước ngưng, nâng cấp điều khiển cháy và hệ lọc bụi. Đây là các hạng mục chi phí vừa phải, hiệu quả thấy được sớm.
- Chuyển đổi: đổi nhiên liệu, thay lò hoặc chuyển sang mua hơi. Nên lập kế hoạch sớm để hoàn thành trước mốc 01/01/2032.
4.2. Checklist 10 câu tự đánh giá lò hơi
- Lò đã vận hành bao nhiêu năm?
- Nhà máy có số đo nhiên liệu tiêu thụ cho mỗi tấn hơi không?
- Nhiệt độ khói thải tại ống khói là bao nhiêu?
- Lò đã có bộ hâm nước, hệ thu hồi nước ngưng chưa? Kết quả quan trắc gần nhất so với QCVN 19:2024/BTNMT ra sao?
- Nhà máy có thuộc danh mục phải kiểm kê khí nhà kính không?
- Khách hàng có yêu cầu số liệu phát thải không?
- Nguồn sinh khối quanh nhà máy có ổn định không?
- Nhu cầu hơi có tăng trong 3 đến 5 năm tới không?
- Đội vận hành có đủ người được đào tạo, có chứng chỉ không?
5. Betech đồng hành chuyển đổi lò hơi công nghiệp thế nào?
Betech là đơn vị thiết kế và chế tạo lò hơi, nên có thể tư vấn từ buồng đốt, nhiên liệu tới hệ xử lý khí thải và mô hình cung cấp hơi. Bảng dưới tóm tắt giải pháp theo từng nhu cầu chuyển đổi.
| Nhu cầu | Giải pháp Betech |
| Chuyển sang sinh khối, đa nhiên liệu | Lò hơi tầng sôi, lò hơi ghi xích, lò hơi ghi tĩnh |
| Cần nhiệt độ cao, áp suất thấp | Lò dầu tải nhiệt |
| Giảm nhiên liệu tiêu thụ | Bộ tiết kiệm hơi |
| Đạt quy chuẩn khí thải | Cyclone đa cấp, bộ lọc túi vải, lọc bụi tĩnh điện |
| Không muốn đầu tư lò | Dịch vụ bán hơi, cho thuê lò hơi |
| Duy trì hiệu suất, an toàn | Bảo dưỡng, bảo trì lò hơi |
6. Câu hỏi thường gặp
Xu hướng lò hơi công nghiệp trong tương lai là gì?
Xu hướng chính là giảm nhiên liệu hoá thạch, nâng hiệu suất và kiểm soát khí thải chặt hơn. Cụ thể gồm chuyển sang sinh khối và đa nhiên liệu, tận dụng nhiệt thải, điện hoá nhiệt ở nhiệt độ thấp và quan trắc khí thải tự động. Bên cạnh đó là tự động hoá, mô hình mua hơi và thử nghiệm nhiên liệu mới như hydrogen.
Lò hơi đốt than có bị cấm không?
Các văn bản nêu trong bài không cấm lò hơi đốt than. Điều kiện là khí thải phải đạt QCVN 19:2024/BTNMT theo cột áp dụng và cơ sở thực hiện đủ nghĩa vụ môi trường. Tuy vậy, chi phí xử lý SO₂, bụi và áp lực giảm phát thải khiến nhiều nhà máy cân nhắc đổi nhiên liệu khi thay lò
Khi nào cơ sở đang hoạt động phải áp dụng QCVN 19:2024/BTNMT?
Cơ sở đang hoạt động được tiếp tục áp dụng quy chuẩn khí thải cũ theo loại hình sản xuất đến hết 31/12/2031. Từ 01/01/2032 phải đáp ứng QCVN 19:2024/BTNMT. Địa phương có thể quy định lộ trình áp dụng sớm hơn, nên doanh nghiệp cần kiểm tra thêm quy định tại tỉnh nơi đặt nhà máy.
Lò hơi điện có thay được lò hơi đốt sinh khối không?
Có thể, với nhu cầu nhiệt độ thấp, công suất vừa và nhỏ. Lò hơi điện tạo được hơi tới khoảng 350 °C theo IEA, nhưng chi phí vận hành phụ thuộc giá điện. Với nhu cầu hơi lớn, chạy liên tục, lò đốt sinh khối thường có chi phí nhiên liệu thấp hơn
Nâng cấp lò hơi cũ hay mua lò mới thì lợi hơn?
Nếu lò còn tốt về kết cấu và an toàn, nâng cấp bộ hâm nước, điều khiển cháy, hệ lọc bụi thường cho hiệu quả nhanh với chi phí thấp hơn. Nên tính mua lò mới khi lò đã xuống cấp, không thể cải tạo để đạt quy chuẩn hoặc cần đổi sang nhiên liệu mà buồng đốt cũ không đốt được.
Lò hơi tầng sôi có đốt được nhiều loại nhiên liệu không?
Có. Lò hơi tầng sôi đốt nhiên liệu trong lớp vật liệu sôi, nên chịu được nhiên liệu có kích thước và độ ẩm khác nhau, như trấu, dăm gỗ, mùn cưa và than. Dải nhiên liệu cụ thể phụ thuộc thiết kế từng lò
Kết luận
Xu hướng lò hơi công nghiệp trong tương lai không buộc nhà máy nào cũng phải thay lò ngay, nhưng các mốc 2029 và 2032 đã rõ ràng. Nhà máy bắt đầu bằng việc đo hiện trạng, cải tạo những hạng mục hiệu quả nhanh và lập lộ trình đổi nhiên liệu sẽ có nhiều lựa chọn hơn và ít rủi ro hơn khi quy định siết lại.
Liên hệ Betech để được tư vấn lộ trình cải tạo, chuyển đổi lò hơi theo nhiên liệu, công suất và vị trí nhà máy:
- Gọi 0944 562 668 hoặc để lại thông tin, đội ngũ kỹ sư Betech sẽ khảo sát nhu cầu và tư vấn chi tiết
- Địa chỉ nhà máy miền Nam: 109 Đặng Công Bỉnh, xã Xuân Thơi Sơn, huyên Hóc Môn, TPHCM
- Địa chỉ nhà máy miền Bắc: Thôn Đinh, xã Tri Phương, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh
