Tổng Hợp Các Loại Lò Hơi Công Nghiệp Phổ Biến Hiện Nay

Lò hơi cung cấp hơi nước cho các quá trình gia nhiệt, nấu, hấp và sấy trong nhiều nhà máy. Các loại lò hơi công nghiệp có thể được gọi tên theo cấu tạo, công nghệ đốt hoặc nguồn năng lượng, nên một thiết bị thường mang nhiều tên gọi cùng lúc. Bài viết giải thích từng cách phân loại, so sánh đặc điểm các nhóm lò và những tiêu chí cần xét khi lựa chọn theo điều kiện nhà máy.

Các Cách Phân Loại Lò Hơi Công Nghiệp

Lò hơi, còn gọi là nồi hơi, là thiết bị dùng nhiệt để biến nước thành hơi phục vụ sản xuất, vì vậy các loại nồi hơi công nghiệp và các loại lò hơi công nghiệp thực chất là cùng một nhóm thiết bị. Trước khi tìm hiểu từng loại, cần nắm ba cách phân loại chính được dùng trong bài này.

Tiêu chí phân loại	Các nhóm đề cập	Nội dung được phản ánh
Cấu tạo trao đổi nhiệt	Lò hơi ống lửa, ống nước và tổ hợp	Bố trí đường nước và đường khói
Công nghệ đốt nhiên liệu rắn	Ghi tĩnh, ghi xích và tầng sôi	Cách tổ chức quá trình cháy
Nhiên liệu hoặc nguồn năng lượng	Than, biomass, dầu, khí, điện và nhiệt thải	Nguồn năng lượng dùng để tạo hơi

 

Trong các loại lò hơi công nghiệp, mỗi tên gọi phản ánh một đặc điểm khác nhau, nên một hệ thống có thể đồng thời thuộc nhiều nhóm. Chẳng hạn, lò hơi tầng sôi đốt biomass vừa mô tả công nghệ đốt vừa mô tả nhóm nhiên liệu. Tầng sôi và biomass vì vậy không phải hai lựa chọn loại trừ nhau. Công suất, áp suất và trạng thái hơi cũng là căn cứ phân loại, nhưng sẽ được đề cập ở phần tiêu chí lựa chọn.

Phân Loại Lò Hơi Công Nghiệp Theo Cấu Tạo

Xét về cấu tạo, điểm khác biệt cơ bản giữa các loại lò hơi công nghiệp nằm ở vị trí của nước và khí nóng trong các bề mặt trao đổi nhiệt.

Lò Hơi Ống Lửa

Ở lò hơi ống lửa, khí nóng từ quá trình cháy đi bên trong các ống, còn nước bao quanh phía ngoài để nhận nhiệt. Đặc điểm nhận diện là thân lò dạng bình chứa nước, bên trong có ống lò và các chùm ống dẫn khói. Phạm vi ứng dụng phụ thuộc yêu cầu công suất, áp suất và cấu hình thực tế. Các lò ống lửa có thể dùng nhiên liệu khác nhau và không có chung một giới hạn công suất.

Lò Hơi Ống Nước

Ở lò hơi ống nước, nước hoặc hỗn hợp nước và hơi đi trong ống, nhận nhiệt từ khí nóng phía ngoài. Kết cấu này cho phép bố trí bề mặt truyền nhiệt linh hoạt theo yêu cầu thiết kế. Khi lựa chọn, cần xem xét chất lượng nước cấp, điều kiện vận hành và khả năng bảo trì. Lò ống nước không chỉ dành cho nhà máy công suất lớn, mỗi thiết kế cần được đánh giá riêng.

Lò Hơi Tổ Hợp Ống Nước Và Ống Lửa

Lò hơi tổ hợp kết hợp phần trao đổi nhiệt kiểu ống nước với phần ống lửa trong cùng một hệ thống. Mục đích kết hợp phụ thuộc cấu hình cụ thể, chẳng hạn bố trí buồng đốt ống nước cho nhiên liệu rắn rồi tận dụng phần ống lửa phía sau. Thiết kế tổ hợp không mặc định có hiệu suất cao hơn hay chi phí thấp hơn hai nhóm còn lại.

Nhóm cấu tạo	Đặc điểm cấu tạo	Nội dung cần kiểm tra khi lựa chọn
Ống lửa	Khí nóng trong ống, nước bao quanh	Công suất, áp suất yêu cầu và không gian bảo trì ống
Ống nước	Nước và hơi trong ống, khí nóng phía ngoài	Chất lượng nước cấp, điều kiện vận hành và bảo trì
Tổ hợp	Kết hợp phần ống nước và phần ống lửa	Mục đích kết hợp và cấu hình cụ thể của từng phần

 

Phân Loại Lò Hơi Theo Công Nghệ Đốt Nhiên Liệu Rắn

Bên cạnh kết cấu trao đổi nhiệt, cách tổ chức đốt nhiên liệu ảnh hưởng đến hệ thống cấp liệu, thu gom tro và yêu cầu vận hành. Với nhiên liệu rắn, các loại lò hơi công nghiệp thường dùng ba công nghệ đốt sau.

Lò Hơi Ghi Tĩnh

Ghi là bộ phận đỡ nhiên liệu trong buồng đốt. Ở lò hơi ghi tĩnh, mặt ghi cố định, nhiên liệu nằm và cháy trên ghi nhờ gió cấp từ phía dưới. Khi đánh giá loại lò này, cần xét dạng nhiên liệu, phương thức cấp liệu, cách phân phối gió và thu gom tro. Lò ghi tĩnh không đồng nghĩa với cấp liệu hoàn toàn thủ công, vì một số thiết kế có cơ cấu cấp liệu hỗ trợ.

Lò Hơi Ghi Xích

Ở lò hơi ghi xích, nhiên liệu nằm trên mặt ghi chuyển động và được đưa dần qua buồng đốt. Cơ cấu chuyển động giúp tổ chức việc cấp nhiên liệu liên tục và đưa xỉ ra cuối ghi. Loại lò này đòi hỏi nhiên liệu có đặc tính phù hợp với ghi, đồng thời cần bảo trì định kỳ các bộ phận cơ khí. Ghi tĩnh và ghi xích là hai công nghệ riêng, ghi tĩnh không phải một dạng của ghi xích.

Lò Hơi Tầng Sôi

Trong lò hơi tầng sôi, dòng khí thổi từ dưới lên làm lớp vật liệu rắn chuyển động như đang sôi. Trạng thái này giúp nhiên liệu tiếp xúc tốt với không khí và lớp vật liệu nóng, hỗ trợ cháy và trao đổi nhiệt. Công nghệ này có hai dạng chính là tầng sôi sủi bọt và tầng sôi tuần hoàn. Khi lựa chọn, cần xét nhiên liệu, hệ thống cấp liệu, quạt và xử lý bụi. Lò tầng sôi không đốt được mọi nhiên liệu, việc đổi nhiên liệu cần đánh giá lại thiết kế.

Công nghệ	Đặc điểm nhận diện	Nội dung cần kiểm tra khi lựa chọn
Ghi tĩnh	Nhiên liệu cháy trên mặt ghi cố định	Phương thức cấp liệu, phân phối gió và thu gom tro
Ghi xích	Mặt ghi chuyển động qua buồng đốt	Đặc tính nhiên liệu, điều chỉnh ghi và bảo trì cơ khí
Tầng sôi	Lớp vật liệu được dòng khí tạo trạng thái sôi	Chuẩn bị nhiên liệu, cấp gió và xử lý bụi

Phân Loại Lò Hơi Theo Nhiên Liệu Và Nguồn Năng Lượng

Cách gọi theo nhiên liệu là quen thuộc nhất khi tìm hiểu các loại lò hơi công nghiệp. Mỗi nhóm dưới đây được trình bày theo nguồn năng lượng, đặc điểm cần biết và điều kiện cần kiểm tra.

Lò Hơi Đốt Than

Lò hơi đốt than dùng nhiệt từ quá trình đốt than để tạo hơi. Để thiết kế phù hợp, cần biết loại than, kích thước hạt, độ ẩm, nhiệt trị và thành phần tro. Nhà máy cũng phải tính đến kho chứa than, thu gom tro và xử lý khí thải. Lò đốt than có thể dùng nhiều công nghệ đốt khác nhau, không mặc định luôn là lò ghi xích.

Lò Hơi Đốt Biomass

Biomass là nhiên liệu sinh khối, gồm củi, trấu, mùn cưa, viên nén và một số phụ phẩm nông nghiệp. Lò đốt củi, lò đốt trấu hay lò đốt mùn cưa đều thuộc nhóm lò hơi biomass, không phải các nhóm ngang hàng. Các loại sinh khối khác nhau nhiều về độ ẩm, kích thước và khối lượng riêng, nên ảnh hưởng đến cấp liệu và quá trình cháy. Chi phí và mức phát thải của sinh khối cần đánh giá theo nguồn cung cụ thể, không mặc định luôn rẻ hơn hay sạch hơn.

Lò Hơi Đốt Dầu Và Đốt Khí

Nhóm này dùng nhiên liệu lỏng như dầu DO, FO hoặc nhiên liệu khí như khí thiên nhiên, khí hóa lỏng. Đầu đốt hòa trộn nhiên liệu với không khí, còn hệ thống cung cấp nhiên liệu bảo đảm lưu lượng và áp suất ổn định. Khi lựa chọn, cần kiểm tra nguồn cung, hạ tầng lưu trữ hoặc đấu nối đường khí và giá nhiên liệu. Lò hơi đốt dầu là thiết bị sinh hơi, khác với lò dầu tải nhiệt.

Lò Hơi Điện

Lò hơi điện dùng điện năng để tạo nhiệt sinh hơi. Việc lựa chọn cần đánh giá công suất cấp điện của nhà máy, biểu giá điện và thời gian sử dụng. Lò điện không phát sinh khí thải do đốt nhiên liệu tại chỗ, nhưng điều này khác với không phát thải trên toàn bộ chuỗi năng lượng. Thiết bị tạo hơi bằng điện cũng có cấu hình công nghiệp, không chỉ giới hạn ở công suất nhỏ.

Lò Hơi Tận Dụng Nhiệt Thải

Lò hơi tận dụng nhiệt sử dụng nguồn nhiệt sẵn có từ một quá trình khác, như khí thải nóng của lò nung hay máy phát, để tạo hơi. Cần đánh giá nhiệt độ, lưu lượng, thành phần và độ ổn định của nguồn nhiệt trước khi đầu tư. Thiết bị này khác với bộ hâm nước lắp bổ sung cho lò hơi để làm nóng nước cấp. Không phải nhà máy nào có khí nóng cũng phù hợp đầu tư lò tận dụng nhiệt.

Phân Biệt Lò Hơi Với Lò Dầu Tải Nhiệt Và Lò Nước Nóng

Khi tìm hiểu các loại lò hơi công nghiệp, nhiều người dễ nhầm lò hơi với các thiết bị dùng môi chất khác. Bảng dưới đây giúp phân biệt ba nhóm thiết bị này.

Thiết bị	Môi chất cấp nhiệt chính	Nhu cầu sử dụng cần xác định
Lò hơi	Hơi nước	Quy trình sử dụng hơi
Lò dầu tải nhiệt	Dầu truyền nhiệt	Quy trình nhận nhiệt qua hệ thống dầu tuần hoàn
Lò nước nóng	Nước nóng	Quy trình dùng nước nóng hoặc nhiệt từ nước nóng

 

Lò hơi đốt dầu được gọi tên theo nhiên liệu, còn lò dầu tải nhiệt được gọi tên theo môi chất truyền nhiệt. Lò dầu tải nhiệt không tạo hơi nước nên không thuộc các loại lò hơi công nghiệp. Nếu nhà máy chỉ cần nhiệt, cần xác định yêu cầu công nghệ trước rồi mới chọn môi chất phù hợp.

Cách Lựa Chọn Lò Hơi Công Nghiệp Phù Hợp

Hiểu các loại lò hơi công nghiệp giúp doanh nghiệp gọi đúng tên thiết bị. Tuy nhiên, lựa chọn cuối cùng cần dựa trên nhu cầu sản xuất và điều kiện đầu tư của nhà máy.

Xác Định Nhu Cầu Hơi Và Chế Độ Sử Dụng

Nhu cầu hơi là căn cứ đầu tiên để chọn công suất lò. Các thông tin cần xác định gồm:

• Năng suất hơi bình quân và cao điểm.
• Áp suất, trạng thái và yêu cầu chất lượng hơi tại điểm sử dụng.
• Số giờ chạy, số ca và mức biến động tải.
• Kế hoạch mở rộng sản xuất có cơ sở.

Không nên chọn công suất chỉ theo tên ngành hay diện tích nhà xưởng, vì hai nhà máy cùng ngành vẫn có nhu cầu hơi khác nhau.

Đánh Giá Nguồn Năng Lượng Và Điều Kiện Nhà Máy

Nguồn năng lượng quyết định nhóm lò và công nghệ đốt phù hợp. Nhà máy cần đánh giá khả năng cung cấp nhiên liệu hoặc điện, chất lượng và mức biến động của nguồn nhiên liệu. Mặt bằng, kho chứa, nguồn nước cấp và khả năng thu hồi nước ngưng cũng ảnh hưởng đến cấu hình. Ngoài ra cần xét điều kiện xử lý khí thải, chất thải và cách tổ chức vận hành.

So Sánh Tổng Chi Phí Và Phạm Vi Cung Cấp

Giá thiết bị cần được tách khỏi chi phí của hệ thống hoàn chỉnh. Khi so sánh, nên đối chiếu chi phí nhiên liệu, điện, nước, nhân công và bảo trì trên cùng yêu cầu đầu ra. Trong các loại lò hơi công nghiệp, không có loại nào luôn tiết kiệm nhất cho mọi nhà máy. Thông tin nên gửi đơn vị tư vấn gồm nhu cầu hơi, áp suất, số giờ vận hành, nguồn nhiên liệu, địa điểm và hạ tầng hiện có.

Tư Vấn Lựa Chọn Lò Hơi Công Nghiệp Tại Betech

Betech tư vấn, thiết kế, chế tạo, lắp đặt và bảo trì hệ thống lò hơi theo nhu cầu thực tế của nhà máy. Trong các loại lò hơi công nghiệp đã giới thiệu, Betech cung cấp lò hơi tầng sôi, ghi xích, ghi tĩnh, lò hơi đốt dầu/khí, lò hơi tận dụng nhiệt và lò dầu tải nhiệt. Dựa trên dữ liệu về nhu cầu hơi, nhiên liệu và mặt bằng ở phần trên, Betech đề xuất công nghệ và cấu hình phù hợp cho từng dự án.

Kết Luận

Các loại lò hơi công nghiệp cần được phân biệt theo cấu tạo, công nghệ đốt và nguồn năng lượng, vì một hệ thống có thể mang nhiều tên gọi. Lựa chọn nên dựa trên nhu cầu hơi và điều kiện nhà máy. Nếu quy trình chỉ cần nước nóng hoặc dầu truyền nhiệt, cần xem xét thiết bị tương ứng. Để nhận tư vấn và báo giá lò hơi công nghiệp theo nhu cầu hơi, nhiên liệu và điều kiện thực tế, liên hệ Betech:

• Hotline / Zalo: 0944 562 668 (Mr. Phúc)
• Email: phucnt.betech@gmail.com
• Nhà máy miền Nam: 109 Đặng Công Bỉnh, xã Xuân Thới Sơn, huyện Hóc Môn, TP.HCM
• Nhà máy miền Bắc: Thôn Đinh, xã Tri Phương, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh